Wat het is, hoe je het herkent en wat je eraan kunt doen.

De term “gaslighting” wordt tegenwoordig gebruikt om een bredere reeks van manipulatieve tactieken te beschrijven, waarbij de dader probeert de realiteit van het slachtoffer te verdraaien om zo controle over hen te krijgen. Gaslighting komt voor in veel verschillende contexten, waaronder relaties, werk, politiek en media. Het is een ernstige vorm van psychologische manipulatie die het slachtoffer kan ondermijnen en hun geestelijke gezondheid kan schaden.

  • https://www.facebook.com/carole.krans/cebook


De term “gaslighting” is afgeleid van de film “Gaslight” uit 1944, waarin de mannelijke hoofdpersoon zijn vrouw systematisch probeert te laten denken dat ze gek wordt door de gaslampen in hun huis te dimmen en te laten knipperen, terwijl hij beweert dat er niets aan de hand is. Hierdoor begint de vrouw te twijfelen aan haar eigen waarnemingen en herinneringen, wat de man in staat stelt om haar te controleren en te manipuleren.

Wat is gaslighting?

Gaslighting is een vorm van psychologische manipulatie waarbij de dader systematisch twijfel zaait over de realiteit van het slachtoffer. Hierbij worden de gevoelens, percepties, herinneringen en oordelen van het slachtoffer in twijfel getrokken, ontkend of geminimaliseerd. De dader gebruikt hiervoor verschillende tactieken, zoals het verdraaien van feiten, liegen, verzwijgen, intimideren, isoleren en devalueren. Het doel van gaslighting is om de ander te controleren, te onderwerpen en afhankelijk te maken.

Hoe herken je gaslighting?

Gaslighting kan in verschillende contexten voorkomen, zoals in relaties, op het werk, in de politiek en in de media. Hieronder vind je enkele voorbeelden van gaslighting-gedrag en hoe je het kunt herkennen:

Ontkenning van feiten: de dader ontkent dat er iets is gebeurd, dat hij iets heeft gezegd of dat er bewijs is voor zijn gedrag.

Verdraaiing van feiten: de dader verdraait de feiten om zijn eigen gedrag te rechtvaardigen of om het slachtoffer in diskrediet te brengen.

Minimaliseren van gevoelens: de dader minimaliseert de gevoelens van het slachtoffer door te zeggen dat hij overdrijft, zich aanstelt of niet normaal is.

Intimideren: de dader gebruikt dreigementen, agressie of geweld om het slachtoffer onder controle te houden.

Isoleren: de dader isoleert het slachtoffer van zijn sociale omgeving, vrienden of familie, zodat hij afhankelijk wordt van de dader.

Devalueren: de dader maakt het slachtoffer belachelijk, kleinerend of vernederend, zodat hij zich minderwaardig gaat voelen.

Wat kun je doen als je slachtoffer bent van gaslighting?

Als je het gevoel hebt dat je slachtoffer bent van gaslighting, dan is het belangrijk om te weten dat je niet alleen bent en dat het niet jouw schuld is.

Houd de feiten bij.
Als de dader de feiten verdraait of ontkent, is het belangrijk om bewijs te verzamelen en bij te houden. Dit kan helpen om de realiteit te herstellen en om jezelf te beschermen.

Zoek steun.
Praat met vertrouwde vrienden, familieleden of professionals over wat er gebeurt. Het delen van je ervaringen en gevoelens kan helpen om de controle terug te krijgen en om te voorkomen dat je geïsoleerd raakt.

Stel grenzen.
Als de dader ongepast gedrag vertoont, is het belangrijk om grenzen te stellen en duidelijk te maken wat wel en niet acceptabel is. Dit kan moeilijk zijn, maar het is belangrijk om jezelf te beschermen en om de dader te laten weten dat het gedrag niet wordt getolereerd.

Zoek professionele hulp. Als je merkt dat de impact van gaslighting op je leven te groot is, overweeg dan om professionele hulp te zoeken. Dit kan je helpen om de gevolgen van gaslighting te verwerken en om sterker en weerbaarder te worden.